मेरो बाल्यकालको पहिलो फोटो र गाँउलेजीवनका यादहरू

Childhood Photo
यो तस्बिर मेरो बाल्यकालको लगभग १० वा ११ वर्षतिरको एउटा एकदमै दुर्लभ वा पहिलो रेकडेड तस्बिर हो, जुन मैले अहिले पाएँ र यसलाई म मेरो जीवनको पहिलो बाल्यकालीन फोटोका रूपमा यहाँ सुरक्षित राख्दै छु । त्यतिखेर कलापको स्टाइल तेरे नाम फिलिमको जस्तै बिचबाट केश काटेर दुइतिर जुल्फी पार्ने फेसन थियो । नयाँ लुगा त हामीले वर्षमा एक पटक दशैमा स्कुल ड्रेस लगाउन पाँउथेम, त्यति हो । त्यतिबेला हामीले गाउँमा एकदमै धेरै दुःख गर्दै जीवन बिताउनुपथ्र्याे, बिहान उठेर आँगन बढारने, ढिकी जातो गर्ने, गाइबस्तुको गोबर फाल्ने, बाख्रालाई घाँस काट्ने, भैसीलाई घाँस काट्ने जस्ता कामहरू अनिवार्य जस्तै थियो । त्यसपछि लगभग १ घण्टा हिँडेर आरुघाटको भिमोदय उच्च माध्यमिक विद्यालयमा पढ्न जानु पर्थो ।
स्कुलबाट आएपछि पनि फेरि दाउरा खोज्न जाने वा घाँस काट्न जाने काम गर्नु पर्थो । घाँसको वा दाउराको भारी पुराएर मात्र हामीलाई केही समय खेल्न जाने अवसर मिल्थ्यो । त्यतिबेला हामी फुटबल, ग्यामबल, डन्डिबियो, ढ्यापलगाइ, गट्टा, चुंगी, भालेजुदाइ, लुकी, खोपि, गुच्चा, ढ्याक जस्ता खेलहरू खेल्थ्यौं, जसले हाम्रो बाल्यकाललाई रमाइलो र जीवन्त बनाउथ्यो । तर कक्षा पास हुनकै लागि भएपनि रातिमा अबेेरसम्म पढ्नु अनिवार्य पर्थो । बिजुली थियन, टुकिमा मट्टितेल हालेर बालेर पढ्ने चलन थियो । शनिवार बिदाको दिन गोठालो जान्थ्यौं, गोठालो पनि कि सिंङखोला वा कि खाडीमा जान्थ्यौ र बाख्ररालाई चौर वा बनमा चर्न लगाएर हामी चै मस्त पौडी खेल्थ्यौं । कहिलेकाँही चै गोठालो छत्यौनपाखामा जान्थेम र कालीज लखेट्थेम । बर्खे बिदा वा जाडो बिदामा त मेलापात, अर्म पर्म पनि गर्नु पथ्र्याे हामीले, जसले हामीलाई सानैदेखि जिम्मेवारी र श्रमको मूल्य बुझ्न सिकायो । जस्तै मकै गोडने, छेउकुना खन्ने, धान गोड्ने जस्ता कामहरुमा लहरे पर्म गरिन्थ्यो । बाल्यकालका ती संघर्षहरु– काम, पढाइ, चकचक, सिकाइ, खेलाइ र अन्य अनुभवहरूले मलाई जीवनमा आउने हरेक दुःख सुखलाई धैर्यतापूर्वक सामना गर्न सिकायो । अतः यो मेरो बाल्यकालको तस्बिर देख्नासाथ मलाई बाल्यकालका बितका ति दिनहरु वा ति समयहरु तुरुन्तै सम्झनामा आईहाल्छ ।
Share:

कविताः स्मृतीमा बालापन - गाँउबाट हराएको मान्छे



आजको दिन मेरो जीवनको ब्लगिङ यात्राको शुरूवाती पहिलो दिन । मिति २०६९ साल फागुन १५ गते मेरो जन्मदिन कै दिन surprisingly मेरो नामको डोमेन www.bhimprasad.com.np नेपाल सरकारको डाटाबेसमा सफलतापूर्वक दर्ता भएर मैले आफैले डिजाइन गरेको ब्लगसाइटमा यो पहिलो ब्लग साझा गर्न पाउँदा मलाई बहुत खुशी लागेको छ । आजको आजै तात्तातै खासै केहि लेख्ने कुरा भेटीन । म एक कवि मनको विद्यार्थी भएको हुनाले यहाँहरू सामु मैले गत दशैमा गाँउ गएको बेलामा गाउँ घरको भीरपाखामा बाख्रा चराउन जादा रचना गरेको एक कविता प्रस्तुत गर्दै छु ! 


"स्मृतीमा बालापनः गाँउबाट हराएको मान्छे"


आज म गाँउमा छु । 

धेरै वर्ष पछि आज म, 

पुनः गोठालो आएको छु ।

बचपनमा घरबनाइ खेलेको ती ढुङ्गा-माटोहरू,

लहरा समातेर पीङखेलेको त्यो रिफेल चौतारो,

त्यो ढकाल चौतारो, त्यो मास्लो चौतारो;

स्कुलबाट भागी भागी पौडी खेल्ने बुडी गंगाको त्यो खाडी,

र सिङखोलाको त्यो दुईकापे हाँडे रूवा,

डन्डिबियो खेल्ने ती निस्नेखेतको खलेगरा,

मोजामा कोदोको भुस कोचेर 

फुटबल खेलेका टारका ती ठुला गराहरू, 

दिदीबैनिसग खुट्टी र गट्टा खेलेका ती आँगनहरू,

खोपी, ढ्याक र गुच्चा खेलेका घरका ती कर्साहरू, 

लुकी र ढ्यापलगाइ खेलेका गाँउका ती गल्लीहरू,

हाफछुट्टीमा चुङ्गी र भालेजुदाइ खेल्ने डाँडास्कुलको त्यो चौर,

सबै सबै यथावथ रहेछ, मलाई सम्झिरहेको रहेछ ।

मलाइ पर्खिबसेको रहेछ ।


लोक भाकाहाल्दै, सिटी बजाउदै, पात बजाउदै, 

घाँस दाउरा र गोठालो गरेका ती छत्यौनपाखा र निस्नेका भीरहरू,

अनि, मेलापात गरेका ती खेत खलियानहरू, 

सिम्लेखेत, चालिसे खेत, निस्ने खेत, टार खेत,

सबै सबै, जस्ताको तस्तै मलाई कुरीरहेका रहेछन । 

बादर लखट्ने टारी र ठुलटारखोला अझैं पनि छदै छ रहेछ ।

गाउबेसी, उकाली वराली, अझैपनि रहेछ ।


वायखोलाका एैसेलुका झ्याङहरू, खाडीका बयरघारी, 

सानटारखोलाको अमराका रूखहरू, 

र नीस्नेभीरको अमला र भलायोहरू, 

अझैपनि फलिरहेकै रहेछन ।


असार लागेपछि हामीले हल्लाउने-

त्यो बम्बै आपको रूख, केरकाली आपको रूख, 

र, त्यो लोहोरे आपको रूखहरूले अझैपनि फल दिईरहेको रहेछ ।


काफल पाक्न थालेपछि

काफल पाक्यो काफल पाक्यो भनेर

वियोगमा कराउने चरा, अहिले पनि कराईरहने रहेछ ।

कोइली चरीले अहिले पनि विरहको भाका गाईरहने रहिछिन ।

ढुकुरका जोडीहरू त्यो बुडो दबदबेको रूखको हाँगामा बसेर, 

प्रेमालाप गरिरहने रहेछन अझैपनि ।

विहान गाँउबासीलाइ सुर्योदयसै उठाउन "कुखुरी-काँ" 

कराउन छाडेको रहेनछ कुखुराकाे भालेले पनि ।


बचपनमा हामीले चोरी खाने गरेको कुमारघरको भोगटे,

गोपाल काकाको बारीको निबुवा र उखु, ठुलबाको बारीको काक्रो,

र सराई काकाको खेतको बेलाउती अझैपनि फरिलहेकै रहेछ ।


हामीले खोतली खोतली खाने, 

अर्चलेको खनायो, चालिसे खेतको बुडो खनायो, 

अझैपनि फलिरहेकै रहेछन ।


जिब्रो कालो न कालो हुनेगरी

हामिले बच्पनमा खाने कालीअँगेरी, 

अझैपनि पाखाभरी फलिरहेका रहेछन ।

मंसिरमा धानको कुनियोको शिरमा चढाउने 

लालुपातेफुल अझैपनि फुलिरहेकै रहेछ ।

हरेक अनाज रोप्ने बेलामा र भित्राउने बेलामा 

श्रद्दाले पहिलाे भाग चढाउने गरेको

चालिसेको भुमे, निस्नेको भुमे,

र सिम्लेको भुमे अझैपनि रहिरहेछ ।


स्कुलबाट फर्कियपछिको हाम्रो खाजा 

केराको पातमा हालेको कोदोको रोटी,

अझैपनि पाक्ने रहेछ गाँउमा ।

मोही र भुटेको मकैभटमास खाजा चलन 

अझै पनि रहिहेछ गाँउमा ।


पन्ध्र असारमा खाने दहि चिउरा, साउनमा खाने खिर, 

तीजमा खाने दर, दशैमा खाने मासु चिउरा,

तीहारमा खाने झिलाय र रोटी, न्वागीमा खाने दहिचामल, 

पन्ध्र पुसमा खाने लट्टे, माघमा खाने खित्रो र तरूल, 

अनि फागुनको भाङ र धुनी चलन अझैपनि रहिरहेछ ।


सबै सबैलाइ, 

म जिउदै छ वा मरिसक्याे, थाहा छैन,

म फर्किन्छ वा फर्किदैन, थाहा छैन ।

तर, यी सबै सबै धैर्यपूर्वक मलाई पर्खिएर बसिरहेका रहेछन ।

ती सालका रूखहरू, ती पहरोहरू, ती भीरहरू, ती पाखाहरू,

ती खोलाहरू, ती चौतारीहरू, ती गराहरू, ती फाटहरू, 

त्यो बुडीगण्डकी, त्यो वायखोला, त्यो सिंगखोला,

धापिएको बेला आँतै शितल गराउने बाँसझ्याङको त्यो चिसो पनी,

तीनिहरू सबै सबै कति सौम्य र धैर्य !

मलाई कुरेर बसिरहेका रहेछन।


तर, म कति बैगुनी? 

आमाको गुन बिर्सियर 

बाहिर बाहिर चारी हिड्ने ?

संसारको भोगमा रमाइहिँड्ने ?

सान्सारिक भोगमा जति जति डुबे पनि

कहिल्यै तृप्त भएर आमाको काँखमा नफर्किने

सधै सधै अरूकै दास भएर रमाइरहने, 

हेर्नुस त, म कति बैगुनी ।


म गाँउ छाडेर काठमाडौं गएपछि,

मैले हेरीरहेको छु, मैले देखिरहेको छु,

र, मैले महसुस गरिरहेको छु-

काठमाडौंका कयौं चौरहरू मासिय, 

कयौं रूखबोटबिरूवा मासिय, 

कयौं कुलो र खोलाहरू मासिय,

कयौं फाल्सा, हिटी र धाराहरू मासिय,

कयौं पोखरीहरू मासिय,

कयौं गल्लिहरू मासिय, 

कयौं बाटोहरू मासिय,

कयौं जग्गाहरू मासिय,

केवल कंक्रिटका ठुला ठुला घरहरू

थपिएको थपियै छन,

जहाँ कोठाहरू त जोडिएको छ

तर कोठाको हरेक भित्ताले,

पल्लो कोठाको छिमेकीसँग 

मन जोडिन छेकिदिएको जस्तो, 

कसैको वास्ता बेस्ता नहुने ।

खासमा भन्नुपर्दा, 

कंक्रिट नै कंक्रिटको मरूभुमी रहेछ काठमाडौं, 

न मिठो खाने पानि छ, न सास फेर्न स्वच्छ हावा छ,

धुलो र धुवामा निसास्सियर पनि, 

हेर्नुस त, त्याँही रमाएर बसिरहेको म ।


उफ,

एकफेर सोचिल्याउला त

स्वर्ग भनेको त गाउँ नै पो रहेछ । 

तर, मलाइ थाहा छ-

सबैको भागमा,

स्वर्गको बास कहाँ लेखेको हुनेरहेछ र !

Share:
साझा-सार्वभौम बिचारहरूको उत्खनन गरौं...!

Featured Post

जब मेरो मसँग भेट भयो...!

जब मेरो मसँग भेट भयो, तब संसारका सबै तिर्सनाहरू, चाहनाहरू र आकर्षणहरू विस्तारै मर्दै गए। आत्मासँगको यो साक्षात्कार कुनै साधारण घटना भने होइन...

Thanks For Visiting

Send Me a Message